امروز جمعه ، ۹۸/۶/۱ - ۲۲:۲۱

چرا از كتاب و كتابخواني دور افتادیم؟

به گزارش پاكسان نيوز به نقل از پايگاه خبري راسخون، نقش نظام آموزشي در گسترش و نهادينه ساختن فرهنگ مطالعه و كتابخواني كليدي و سرنوشت ساز است.

سيستم‌ آموزشي‌ نقش‌ مهمي‌ در شكل‌گيري‌ شخصيت‌ افراد دارد به‌ خصوص‌ در مقاطع‌ راهنمايي‌ و دبيرستان. در اين‌ دوره‌ حتي‌ ممكن‌ است‌ آنچه‌ كه‌ فرد در خانواده‌ تحت‌ تاثير اعضاي‌ آن‌ ياد گرفته، به‌ كلي‌ تغيير دهد يا اصلاح‌ كند.متاسفانه‌ در كشور ما براي‌ ايجاد شوق‌ و رغبت‌ نسبت‌ به‌ كتاب‌ و مطالعه‌ در مدارس‌ عمل‌ نشده‌ است. غير از اينكه‌ يك‌ حركت‌ يا برنامه‌ مشخصي‌ براي‌ مطالعه‌ نداريم، كتابخانه‌هاي‌ مدارس‌ چندان‌ جدي‌ عمل‌ نمي‌كنند و ما در موجودي‌ كتابخانه‌ و اداره‌كنندگان‌ آن‌ شاهد هستيم‌ كه‌ مسئله‌ مطالعه‌ خيلي‌ حاشيه‌اي‌ و پيش‌ پا افتاده‌ تلقي‌ مي‌شود.

در اين‌ ميان‌ غالباً ازبين‌ معلمان‌ و دبيران‌ كسي‌ كه‌ مقدار علاقه‌اي‌ به‌ مطالعه‌ داشته‌ باشد به‌ عنوان‌ كتابدار انتخاب‌ مي‌شود، ولو هيچگونه‌ اطلاعي‌ از كتاب‌ و كتابداري‌ نداشته‌ باشد، در اين‌ مورد صرفاً همان‌ علاقه‌ كم‌ كفايت‌ مي‌كند و حتي‌ گاهي‌ كتابدار از بين‌ خود دانش‌آموزان‌ انتخاب‌ مي‌شود بدون‌ اينكه‌ بتواند در ميان‌ بچه‌ها جذابيت‌ و ترغيبي‌ براي‌ مطالعه‌ ايجاد كند.

همين‌ بي‌توجهي‌ باعث‌ نزول‌ سطح‌ مطالعه‌ در بين‌ جوانان‌ ونوجوانان‌ مي‌شود، در حالي‌ كه‌ شالودهِ‌ شوق‌ به‌ مطالعه‌ و كتابخواني‌ در دبستان، مدرسهِ‌ راهنمايي‌ تحصيلي‌ ودبيرستان‌ گذاشته‌ مي‌شود.آمار جديد وزارت‌ ارشاد درباره‌ ميزان‌ مطالعه‌ در ايران‌ وساير كشورهاي‌ آماري‌ متاءثركننده‌ است. براساس‌ اين‌ آمار در مي‌بابيم‌ كه‌ بيشتر افراد در كشور ما دقايق‌ محدودي‌ را به‌ مطالعه‌ اختصاص‌ مي‌دهند، در حاليكه‌ در برخي‌ از كشورها متوسط‌ 4 ساعت‌ مطالعه‌ در روز وجود دارد. تفاوت‌ گاه‌ به‌ حدي‌ است‌ كه‌ نشانه‌اي‌ غم‌انگيز از عدم‌ رغبت‌ و علاقه‌ مردم‌ ما به‌ مطالعه‌ و كتاب‌ را به‌ رخ‌ مي‌كشد.كمبود كتابخانه‌طبق‌ آمار كنفرانس‌ بين‌المللي‌ كتابداري‌ و اطلاع‌رساني‌ در هر جامعه‌اي‌ براي‌ هر 3 تا 5 هزار نفر بايد يك‌ كتابخانه‌ عمومي‌ وجود داشته‌ باشد و اگر ما حداقل‌ استاندارد را در نظر بگيريم‌ بايد براي‌ هر 5000 نفر يك‌ كتابخانه‌ وجود داشته‌ باشد، يعني‌ در كشور ما بايد حدود 14000 كتابخانه‌ عمومي‌ وجود داشته‌ باشد، درحالي‌ كه‌ طبق‌ آمار ارائه‌ شده‌ حدود 1500 كتابخانه‌ داريم‌ و اگر كتابخانه‌هاي‌ مدارس، حوزه‌هاي‌ علميه‌ و مساجد و غيره‌ را هم‌ در نظر بگيريم‌ در مجموع‌ حدود 4000 كتابخانه‌ عمومي‌ داريم‌ و اين‌ بدين‌ معنا است‌ كه‌ 11000 كتابخانه‌ كم‌ داريم.

به‌ عبارت‌ ديگر از هر 100 كتابخانه‌ كه‌ بايد داشته‌ باشيم‌ تنها 20 كتابخانه‌ داريم. در اين‌ صورت‌ يك‌ نوجوان‌ يا جوان‌ 5 بار كمتر كتابخانه‌ مي‌بيند. به‌ عبارت‌ ديگر در وضعي‌ كه‌ كتابخانه‌ به‌ عنوان‌ يكي‌ از گزينه‌هاي‌ مهم‌ براي‌ پر كردن‌ اوقات‌ فراغت‌ بايد خودش‌ را نشان‌ بدهد 15 جايگاه‌ خود را دارد. در بسياري‌ از مواقع‌ نوجوان‌ يا جوان‌ از وجود جايي‌ به‌ نام‌ كتابخانه‌ بي‌اطلاع‌ است، يعني‌ كتابخانه‌ درجايي‌ قرار گرفته‌ كه‌ در معرض‌ ديد و در دسترس‌ افراد قرار نگرفته‌ است‌ و اين‌ باعث‌ مي‌شود كتاب‌ جزو انتخابهاي‌ فرد نباشد واگر شخص‌ وقت‌ يا ساعتي‌ براي‌ فراغت‌ داشته‌ باشد بجاي‌ كتاب‌ خواندن، به‌ سوي‌ رفتارهاي‌ هنجار يا ناهنجار يا تفريحات‌ سالم‌ و ناسالم‌ دركنار دوستان‌ و همسالان‌ خود كشانده‌ مي‌شود. اما او اين‌ را نمي‌داند كه‌ مي‌تواند در اين‌ اوقات‌ فراغت‌ ساعتي‌ را به‌ كتاب‌ خواندن‌ اختصاص‌ بدهد و به‌ مطالعه‌ بپردازد.

در واقع‌ ما در كشورمان‌ 15 حداقل‌ استاندارد جهاني‌ كتابخانه‌ داريم. ما ملتي‌ هستيم‌ كه‌ قديمي‌ترين‌ وغني‌ترين‌ كتابخانه‌هاي‌ دنيا را داشتيم. در كتابخانه‌ خواجه‌نصيرالدين‌ طوسي‌ (مراغه) بيش‌ از 400 هزار جلد كتاب‌ ونسخه‌ خطي‌ قديمي‌ وجود داشت‌ كه‌ نگارش‌ هر كدام‌ از اين‌ نسخ‌ همزمان‌ با دوره‌اي‌ است‌ كه‌ در اروپا عدد كتابهاي‌ كتابخانه‌هاي‌ بزرگ‌ و قديمي‌ آنها به‌ 100 يا كمتر از 100 كتاب‌ نمي‌رسيد و اين‌ درحالي‌ بود كه‌ در كتابخانه‌هاي‌ معمولي‌ ما حدود 200 يا 400 هزار جلد كتاب‌ وجود داشت.

وقتي‌ امروز ما نسلي‌ داريم‌ كه‌ در خانواده‌ جز تلويزيون‌ چيزي‌ نديده‌ و كتابخانه‌ و كتابخوان‌ در خانه‌ نداشته‌ است‌ و در مدرسه‌اش‌ كتابخانه‌ بيشتر شبيه‌ به‌ يك‌ انباري‌ خاك‌ گرفته، بسته‌ و غيرقابل‌ استفاده‌ بوده‌ و در جامعه‌ چيزي‌ به‌ عنوان‌ كتابخانه‌ نديده‌ است، چه‌ توقعي‌ مي‌توان‌ داشت‌ كه‌ در جامعه‌ آن‌ موجي‌ كه‌ در جوامع‌ ديگر در ارتباط‌ با روز آمد كردن‌ اطلاعات‌ و ارتباط‌ آن‌ با شغل‌ افراد ايجاد شده‌ است‌ خود را نشان‌ بدهد؟نقش‌ اجتماع‌جامعه‌ به‌ عنوان‌ سومين‌ عامل‌ تاثيرگذار در شخصيت‌ افراد مي‌تواند تاثير منفي‌ يا مثبت‌ در ايجاد يا از بين‌ بردن‌ يك‌ رفتار يا عادت‌ خوب‌ و بد داشته‌ باشد.

جامعه‌ جهاني‌ هر روز در پرتو تحولات‌ جديد، تكنولوژي‌ مدرن‌ و روزآمدي‌ را به‌ جامعه‌ ارائه‌ مي‌دهد و در اين‌ ميان‌ اگر كسي‌ از دانش‌ و فن‌ و تكنيك‌ روز عقب‌ بماند هيچ‌ فرصت‌ جبراني‌ براي‌ سالهاي‌ از دست‌ رفته‌ ندارد و در نتيجه‌ در بسياري‌ از مسائل‌ همگام‌ و هماهنگ‌ با ديگر افراد جامعه‌ نخواهد بود.بسياري‌ از افراد جامعه‌ با آن‌ دقت‌ و وضوح‌ لازم‌ اين‌ عوامل‌ را متوجه‌ نشده‌اند و اگر بخواهيم‌ جامعه‌اي‌ پيشرو داشته‌ باشيم‌ و هر روز فاصله‌ ما از نظر تمدن‌ و تكنولوژي‌ با جوامع‌ پيشرفته‌ بيشتر نشود و همچنين‌ اگر بخواهيم‌ از نظر فرهنگي‌ جامعه‌اي‌ بهنجار داشته‌ باشيم، يعني‌ جامعه‌اي‌ كه‌ بتواند از يك‌ تاريخ‌ و فرهنگ‌ غني‌ و عظيم‌ حمايت‌ كند و حامي‌ و نماينده‌ آن‌ در بين‌ كشورهاي‌ ديگر باشد، بايد براي‌ اهميت‌ و ارزش‌ دادن‌ افراد به‌ كتاب‌ و مطالعه‌ عميقاً در انديشه‌ بود و وسيعاً برنامه‌ريزي‌ كرد، زيرا ما چه‌ بخواهيم‌ چه‌ نخواهيم‌ تكنيك‌ و دانش‌ و فناوري‌ روز به‌ ما ديكته‌ خواهد شد. پس‌ جامعه‌ بايد وسايل‌ ارتقاء و زمينه‌هاي‌ ايجاد آن‌ را فراهم‌ كند.

چرا ما بايد حداقل‌ استاندارد جهاني‌ كتابخانه‌ داشته‌ باشيم؟ نتيجه‌ اين‌ مي‌شود كه‌ نوجوان‌ و جوان‌ ما كتابخانه‌ را به‌ عنوان‌ يكي‌ از گزينه‌هاي‌ ذهني‌ خود باور ندارد و كمبود تعداد كتاب‌ و كتابخانه‌ باعث‌ مي‌شود كه‌ در صورت‌ ايجاد رغبت‌ مطالعه‌ در ميان‌ نوجوانان‌ و جوانان، تراكم‌ زيادي‌ در كتابخانه‌ها ايجاد شود و خود اين‌ مسئله‌ عامل‌ دافعه‌اي‌ در برابر جذب‌ مخاطب‌ به‌ كتاب‌ خواهد بود. به‌ هر تقدير ما بايد در بخش‌ عوامل‌ اجتماعي‌ براي‌ رشد شاخص‌ مطالعه‌ حركت‌ جدي‌تري‌ داشته‌ باشيم.علل‌ كاهش‌ رغبت‌‌ به‌ كتاب‌ و كتابخواني‌علاوه‌ بر خانواده‌ و دولت، براي‌ گسترش‌ فرهنگ‌ مطالعه‌ و جستجوگري‌ سه‌ وزارتخانه‌ فرهنگي‌ ما يعني‌ وزارت‌ آموزش‌ و پروش، وزارت‌ فرهنگ‌ و ارشاد اسلامي، وزارت‌ آموزش‌ عالي‌ و تحقيقات‌ و فناوري‌ نقش‌ كارساز دارند و دخيل‌ هستند و در اين‌ ميان‌ بيشترين‌ سهم‌ را در هدايت‌ جامعه‌ به‌ مطالعه‌ و برگرداندن‌ اين‌ مسير ناصحيح‌ به‌ مسير اصلي‌ بايد دولت‌ برعهده‌ داشته‌ باشد، برخلاف‌ ساير مواردي‌ كه‌ نبايد برعهده‌ دولت‌ گذاشته‌ شود اين‌ مورد بخصوص‌ جز با هدايت‌ و حمايت‌ دولت‌ شكل‌ نمي‌گيرد و نخواهد گرفت. بعد از خانواده‌ كه‌ عامل‌ موثري‌ در شكل‌گيري‌ شخصيت‌ و الگوسازي‌ رفتاري‌ فرزندان‌ است، شكل‌گيري‌ شخصيت‌ افراد در مدرسه‌ و جامعه‌ به‌ گونه‌اي‌ است‌ كه‌ متاثر از تصميم‌گيري‌ها و امكاناتي‌ است‌ كه‌ كاملاً در اختيار دولت‌ است.

اگر قرار باشد تغييري‌ در الگوهاي‌ رفتاري‌ افراد صورت‌ گيرد بايد اين‌ كار از محيط‌ خانواده‌ آغاز شود اما اين‌ روندي‌ است‌ كه‌ ممكن‌ است‌ يك‌ يا دو نسل‌ به‌ طول‌ انجامد،يعني‌ نمي‌توان‌ توقع‌ داشت‌ كه‌ جامعه‌ ما در كمتر از دو يا سه‌ نسل‌ بتواند رفتارهاي‌ خود را تغيير دهد اما مي‌توانيم‌ اين‌ توقع‌ را داشته‌ باشيم‌ كه‌ به‌ يكباره‌ وزارت‌ آموزش‌ و پرورش‌ تصميم‌ بگيرد كتابخانه‌هاي‌ مدارس‌ و آموزشگاه‌ها را توسعه‌ دهد.

اين‌ عمل‌ شدني‌ است‌ كه‌ في‌ المثل‌ از سال‌ آينده‌ ترتيبي‌ داده‌ شود كه‌ در مدارس‌ ساعتي‌ را براي‌ مطالعه‌ در نظر بگيرند و در آن‌ ساعت‌ دانش‌آموزان‌ براي‌ مطالعه‌ به‌ كتابخانه‌ بروند و معلمان‌ و دبيران‌ يا مسئولان‌ كتابخانه‌ آنان‌ را هدايت‌ كنند و بر مطالعه‌ و كتابخواني‌ آنها نظارت‌ داشته‌ باشند. در برنامه‌اي‌ ديگر دولت‌ مي‌تواند به‌ دارندگان‌ مدرك‌ كارشناسي‌ كتابداري، به‌ جاي‌ محول‌ كردن‌ تدريس‌ علوم‌ مانند تعليمات‌ ديني، شيمي‌ و فيزيك‌ (و واگذاري‌ اداره‌ كتابخانه‌ها به‌ معلمين‌ ساير درس‌ها)، اداره‌ كتابخانه‌ را بسپارد.دولت‌ و مجلس‌ بايد با همكاري‌ هم‌ لايحه‌اي‌ براي‌ استخدام‌ حداقل‌ يك‌ كتابدار در هر مدرسه‌ تنظيم‌ كنند، اينها تغييراتي‌ است‌ كه‌ مي‌توان‌ از دولت‌ انتظار داشت.

ولي‌ متاسفانه‌ گويا اين‌ مسئله‌ تا حدي‌ عادي‌ شده‌ كه‌ بايسته‌ها از طرف‌ برخي‌ مسئولان‌ ما چنان‌ كه‌ لازم‌ است‌ مورد توجه‌ قرار نمي‌گيرد. شايد اين‌ طرز تفكر وجود داشته‌ باشد كه‌ كسي‌ پيگير اين‌ قضيه‌ نيست‌ و مردم‌ ما چنين‌ مسائلي‌ را مورد تاكيد قرار نمي‌دهند، اما با تعمق‌ بر موضوع‌ مي‌توان‌ دريافت‌ كه‌ به‌ عكس، مباحث‌ فرهنگي‌ هميشه‌ مورد توجه‌ يكايك‌ مردم‌ ما بوده‌ است‌ و ملت‌ ايران‌ با سير تاريخي‌ بسيار طولاني‌ خود را مردمي‌ فرهنگي‌ مي‌دانند و ساير كشورها، جامعه‌ ايران‌ را ملتي‌ با يك‌ تمدن‌ غني، چشمگير و درخشان‌ مي‌شناسند. ما در بسياري‌ از حركت‌ها شاهد حساسيت‌ مردم‌ به‌ عنوان‌ اعتراض‌ به‌ رفتار و عملكرد بخش‌هاي‌ فرهنگ‌ساز جامعه‌ يعني‌ رسانه‌هاي‌ ارتباط‌ جمعي، مطبوعات‌ و غيره‌ بوده‌ايم‌ و دست‌ اندركاران‌ مسائل‌ فرهنگي‌ نمي‌توانند بگويند اين‌ مسئله‌ از نيازهاي‌ اوليه‌ مردم‌ نيست، زيرا با هرگونه‌ كم‌ لطفي‌ به‌ قدرت‌ تشخيص‌ و بلوغ‌ فكري‌ آنها بي‌توجهي‌ كرده‌اند. بنابر اين‌ بخش‌هاي‌ مختلف‌ كشور خصوصاً وزارت‌ آموزش‌ و پرورش‌ و وزارت‌ فرهنگ‌ و ارشاد اسلامي‌ وظيفه‌ دارند در مدارس، آموزشگاهها. دانشگاهها و ساير قسمت‌ هاي‌ جامعه‌ كتابخانه‌ هاي‌ آموزشگاهي‌ و عمومي‌ را تقويت‌ كنند و دولت‌ در اين‌ موارد مي‌تواند به‌ سرعت‌ عمل‌ كند.

برخلاف‌ شرايط‌ خانواده‌ ها كه‌ ايجاد تغييرات‌ رفتاري‌ در آن‌ ممكن‌ است‌ يك‌ يا دو نسل‌ به‌ طول‌ بيانجامد، شايد براي‌ آموزش‌ و پرورش‌ رسيدن‌ به‌ بخشي‌ از اين‌ اهداف‌ كمتر از يكسال‌ به‌ طول‌ انجامد و با يك‌ سلسله‌ نقل‌ و انتقالات‌ و برنامه‌ ريزي‌ و اجراي‌ فوري‌ مي‌تواند بخشي‌ از اين‌ اهداف‌ را برآورده‌ سازد. همانطور كه‌ گفته‌ شد خانواده‌ نقش‌ مهمي‌ در شخصيت‌سازي‌ و الگوپذيري‌ افراد به‌ عهده‌ دارد اما با وجود شرايط‌ فعلي‌ زندگي‌ اجتماعي‌ نمي‌توان‌ به‌ تغيير سريع‌ الگوهاي‌ ساخته‌شده‌ از سوي‌ والدين‌ در خانواده‌ اميدوار بود مگر اينكه‌ دولت‌ با اجراي‌ سياست‌ هاي‌ اقتصادي‌ دقيق، حساب‌ شده‌ و از پيش‌ تعيين‌ شده‌ تغييري‌ در وضع‌ اقتصادي‌ طبقات‌ مختلف‌ مردم‌ بوجود آورد.

مشكل‌ بزرگ‌ اكثريت‌ مردم‌ در اين‌ زمينه‌ مساله‌ كمبود درآمدها و اداره‌ زندگي‌ است‌ كه‌ بايد اين‌ معضل‌ و مانع‌ بزرگ‌ با كمك‌ دولتمردان‌ و مسئولان‌ از پيش‌ پاي‌ مردم‌ برداشته‌ شود.‌‌نقش‌ و جايگاه‌ رسانه‌ هاكتابخواني‌ بر اثر نياز افراد جامعه‌ ايجاد مي‌شود اما فرهنگ‌ كتاب‌ و كتابخواني‌ و وجود چنين‌ نيازي‌ در بين‌ مردم‌ ما به‌ خوبي‌ جا نيفتاده‌ است. براي‌ آگاه‌ سازي‌ افراد و ترويج‌ فرهنگ‌ مطالعه‌ بايد بستر سازيهايي‌ از سوي‌كانون‌ خانواده‌ ها، مسئولان‌ و خصوصاً وسايل‌ ارتباط‌ جمعي‌ صورت‌ گيرد تا نسل‌ هاي‌ آينده‌ ما نسل‌ هايي‌ كتابخوان‌ باشند.رسانه‌ ملي‌ به‌ عنوان‌ پرنفوذترين‌ رسانه‌ در جامعه‌ بايد به‌ خوبي‌ ايفاي‌ نقش‌ كند و عدم‌ تعهد يا سهل‌ انگاري‌ در اجراي‌ اين‌ نقش‌ به‌ هيچ‌ وجه‌ قابل‌ اغماض‌ نيست‌ و مسلماً با وجود اين‌ مسئوليت‌ سنگين‌ كه‌ برعهده‌ دارد، هرگونه‌ در صورت‌ كوتاهي‌ و قصور در برابر اين‌ امر مهم، ناگزير بايد پاسخگوي‌ نسل‌ هاي‌ آينده‌ باشد.

امروز رسانه‌ ملي‌ و جرايد و روزنامه‌ ها و مجلات‌ بايد نسبت‌ به‌ اين‌ مسئوليت‌ اجتماعي‌ مهم‌ وقوف‌ و آگاهي‌ يابند، چون‌ ما مي‌بينيم‌ در برخي‌ از دوران‌ ها آگاهي‌ مردم‌ رشد مي‌كند و اين‌ مساله‌ در رفتارهاي‌ سياسي‌ و اجتماعي‌ آنها نمايان‌ مي‌شود. اگر در اين‌ زمينه‌ ريشه‌ يابي‌ كنيم‌ به‌ اين‌ نتيجه‌ مي‌رسيم‌ كه‌ رسانه‌ ها و مطبوعات‌ و جرايد آن‌ دوره‌ توانايي‌ها و قدرت‌ خود را نشان‌ داده‌ اند.پس‌ در بحث‌ فرآيند هدايت‌ نسل‌ آينده‌ به‌ سوي‌ مطالعه، رسانه‌ هاي‌ ارتباط‌ جمعي‌ نقش‌ مهمي‌ دارند و مطمئناً كوتاهي‌ در انجام‌ اين‌ امر منجر به‌ بروز زيان‌ هاي‌ جبران‌ ناپذير در اندازه‌ هاي‌ بزرگ‌ ملي‌ مي‌شود.هر سال‌ در هفته‌ كتاب‌ حركت‌ هايي‌ را از سوي‌ نهادها، وزارتخانه‌ ها و ارگانهاي‌ مربوطه‌ شاهد هستيم‌ و به‌ نوعي‌ تقلاهايي‌در عرصهِ‌ كتاب‌ و كتابخواني، نمايشگاه‌ كتاب‌ و تلاش‌ براي‌ يافتن‌ عوامل‌ گرايش‌ جوانان‌ به‌ مطالعه‌ و بررسي‌ موانع‌ رويكرد آنها به‌ كتابخواني، انجام‌ مي‌گيرد.

روزآمد كردن‌ اطلاعات‌ در همهِ‌ گروه‌ ها خصوصاً مسئولان‌ و رسانه‌ ها ديده‌ مي‌شود و متصديان‌ از اين‌ مهم‌ سخن‌ مي‌گويند كه‌ با برنامه‌ ريزي‌هاي‌ پيوسته‌ بايد به‌ داد نسل‌ امروز و آينده‌ رسيد. ولي‌ متاسانه‌ مي‌بينيم‌ كه‌ با پايان‌ يافتن‌ هفته‌ كتاب‌ و نمايشگاه، تمامي‌ اين‌ شعارها و شور و اشتياق‌ ها به‌ خاموشي‌ مي‌گرايد و همه‌ چيز فراموش‌ مي‌شود.مسئولين‌ مي‌توانند در وزارتخانه‌ هاي‌ آموزش‌ و پرورش، ارشاد و تحقيقات‌ و فناوري، كميسيون‌ هايي‌ را براي‌ حل‌ اين‌ مشكل‌ مهم‌ مامور كنند و يا كميسيوني‌ مشترك‌ ترتيب‌ دهند و امكاناتي‌ را براي‌ ايجاد كتابخانه‌ هاي‌ عمومي‌ و دانشگاهي‌ و هدايت‌ نسل‌ امروز و آينده‌ به‌ سمت‌ مطالعه‌ كتاب‌ بسيج‌ كنند. امروز در بسياري‌ از كشورهاي‌ آسيايي‌ و اروپايي‌ مطالعه‌ جايگاه‌ خود را باز كرده‌ است. در واقع‌ ما ملتي‌ هستيم‌ كه‌ بيشتر به‌ ايراني‌ بودنمان‌ توجه‌ داريم‌ زيرا ملتي‌ هستيم‌ كه‌ قرن‌ ها پرچمدار دانش، فرهنگ‌ و انديشه‌ بشري‌ بوديم‌ و چه‌ قبل‌ از اسلام‌ و چه‌ بعد از اسلام. با تكيه‌ بر ميراث‌ گران‌ سنگ‌ فرهنگي‌مان‌ بايد به‌ مطالعه‌ توجه‌ داشته‌ باشيم.

عقيده‌ صاحبنظران‌ بر اين‌ است‌ كه‌ براي‌ ايجاد تغيير در اين‌ زمينه‌ دولت‌ مي‌تواند بيشترين‌ نظارت‌ بر سه‌ وزارتخانه‌ يادشده‌ داشته‌ باشد. طبعاً مراكزي‌ مثل‌ صداوسيما كه‌ با بودجه‌ هاي‌ عمومي‌ اداره‌ مي‌شوند و پاسخگوي‌ مردم‌ هستند، همچنين‌ مطبوعات‌ كه‌ پرچمدارهاي‌ پيشرفت‌ و ترقي‌ و تجدد محسوب‌ مي‌شوند يقيناً بايد احساس‌ مسئوليت‌ بيشتري‌ از خود نشان‌ دهند و حركت‌ بزرگي‌ را صورت‌ دهند و الا وضعيت‌ ما در عرصه‌ كتاب‌ و كتابخواني‌ از اين‌ كه‌ هست‌ نگران‌ كننده‌ تر خواهد شد. در پايان‌ اين‌ گزارش‌ اميدواريم‌ بعد از اين‌ همه‌ بحث‌ در مورد عدم‌ رغبت‌ ميليون‌ ها نفر - حتي‌ دارندگان‌ مدارك‌ و مدارج‌ دانشگاهي‌ - به‌ كتاب‌ و كتابخواني، ساعتي‌ فارغ‌ از گرفتاريهاي‌ روزمره‌ زندگي‌ از قفسهِ‌ كتابخانه‌ كتابي‌ را برداريد و شروع‌ به‌ خواندن‌ كنيد. همچنين‌ شما والدين‌ محترم‌ بايد بدانيد كه‌ اركان‌ خانواده‌ هاي‌ فردا از ميان‌كودكان‌ امروز ساخته‌ خواهد شد و همچنين‌ اميدواريم‌ با حمايت‌ دولت‌ و وزارت‌ ارشاد از چاپ‌ و نشر كتاب، مشكل‌ كاغذ و ديگر مسائل‌ مربوط‌ به‌ نشر حل‌ شود و تيراژ كتابها بالا برود.

همچنين‌ نمايندگان‌ محترم‌ مجلس‌ شوراي‌ اسلامي‌ مي‌تواند براي‌ جلوگيري‌ از چند نرخي‌ شدن‌ قيمت‌ كتاب، حداكثر و حداقلي‌ را تصويب‌ كنند. شايد با اين‌ كار قيمت‌ كتابها با درآمد افراد متناسب‌ شود و تمام‌ اقشار جامعه‌ بتوانند از نعمت‌ كتابخواني‌ بهره‌ مند شوند.

 

آداب دوستي با «يار مهربان«

براي من اي مهربان کتاب بخوان!

شما روزي چند ساعت مطالعه مي‏کنيد؟ در هر شبانه‌روز چقدر از زمان‏تان را به مطالعه کتاب، روزنامه و مجله اختصاص مي‏دهيد؟ تا به حال به اين موضوع فکر کرده‌ايد که چطور مي‌توان کتاب خواندن را به عادتي روزانه تبديل کرد. اگر خريد، مطالعه و نگهداري صحيح از کتاب، بخشي از زندگي روزمره شما باشد، فرزندانتان هم به خواندن کتاب تشويق مي‌شوند. همه چيز از خانه شروع مي‌شود. خانه محل شکل‌گيري تمام عاداتي است که افراد در بزرگسالي با آنها زندگي مي‌کنند و شخصيت و شيوه زندگي آنها را شکل مي‌دهد. والدين بايد فرزندان‏شان را از سنين پايين ‌به مطالعه تشويق کرده و آنها را با کتاب آشنا کنند. کتاب خواندن کليد موفقيت بچه‌ها در مدرسه و همچنين زندگي آينده آنهاست. اگر بچه‌ها به کتاب علاقه‌مند شوند، به يادگيري هم علاقه‌مند مي‌شوند و در آينده افرادي مطلع و موفق خواهند شد و مراحل تحصيلي را با موفقيت طي مي‌کنند. همچنين با مطالعه، دامنه اطلاعات آنها بالا مي‌رود و ديد بهتري نسبت به محيط پيدا مي‌کنند و در آينده از بسياري آسيب‌هاي جسمي، رواني و اجتماعي مصون مي‌مانند.

بررسي‏ها نشان داده‏است که موفقيت تحصيلي بچه‌ها تنها با 20 دقيقه مطالعه آزاد در هر روز به ميزان قابل توجهي افزايش پيدا مي‌کند. اگر والدين هر شب 20 دقيقه مطالعه کنند بچه‌ها هم به اين کار تشويق مي‏شوند. براي اين کار مي‌توانيد روي يک برگه کاغذ، جدولي تهيه کنيد که به تعداد افراد خانه ستون و به تعداد روزهاي هفته سطر داشته باشد. براي هر يک از افراد خانه هم رنگ خاصي را در نظر بگيريد و قرار بگذاريد هرکس هر روز 20 دقيقه مطالعه کرد، با رنگ مخصوص خودش، يکي از خانه‌هاي جدول را که مربوط به همان روز است رنگ کند و موضوع مطلبي را که خوانده هم در آن خانه يادداشت کند. اين جدول را در محلي که همه به راحتي ببينند نصب کنيد و در پايان هفته بررسي کنيد چه کسي هر شب مطالعه داشته يا چه کسي موضوعات متنوع‌تري مطالعه کرده است و او را تشويق کنيد و براي او هديه بگيريد که البته اگراين هديه کتاب مورد علاقه او يا اشتراک يک مجله در زمينه مورد علاقه‏اش باشد، خيلي بهتر است. توصيه مي‌شود هر يک از اعضاي خانواده، بقيه خانواده را نيز در جريان موضوع مطالعه خود قرار دهند.

 

جايي براي کتاب‌ها

کتاب‌هايي که در خانه داريد بهتر است جاي مشخصي داشته باشند. يک قفسه يا کمد مخصوص براي قرار دادن کتاب‌ها در نظر بگيريد و آنها را برحسب موضوع طوري بچينيد که هنگام استفاده به راحتي بتوانيد کتاب مورد نظرتان را پيدا کنيد. کتاب‌هايي را که از کتابخانه يا از کسي امانت گرفته‌ايد، در قفسه مخصوص کتاب نگهداري کنيد تا آسيب نبينند. طبقه‌بندي و نگهداري صحيح کتاب را به بچه‌ها نيز ياد بدهيد.

 

انتخاب کتاب مناسب

انتخاب کتاب مناسب اهميت زيادي دارد. در انتخاب کتاب به ويژه براي کودکان در سنين پيش از دبستان بايد بيشتر دقت کرد. براي اين کار مي‌توانيد از افراد متخصص کمک بگيريد. توصيه مي‌شود، کتاب‌هاي متنوع براي بچه‌ها تهيه کنيد. براي بچه‌هاي پيش دبستاني، کتاب‌هاي آموزش الفبا، داستان‌هاي مصور، شعر و ادبيات سنتي و کتاب‌هايي که اطلاعاتي درباره غذاها، حيوانات، علائم و نشانه‌ها دارند و همچنين مجله‌هاي مخصوص کودکان توصيه مي‌شود.

 

وسايل کمک آموزشي

براي ايجاد علاقه بيشتر و تشويق بچه‌ها به خواندن کتاب و يادگيري مطالب، از وسايل کمک آموزشي مانند نوار کاست، فيلم و سي دي همراه کتاب استفاده کنيد. استفاده از اين وسايل، مهارت‌هاي ديداري و شنيداري بچه‌ها را بالا مي‌برد. در انتخاب فيلم و سي دي هم دقت کنيد که با سن فرزندتان تناسب داشته باشد.

 

کتاب‌هاي الکترونيکي

اين روزها با وجود برنامه‌هاي جذاب کامپيوتري کمتر بچه‌اي کتاب خواندن را به کار با کامپيوتر ترجيح مي‌دهد. کامپيوتر، جاي خواندن و نوشتن را نمي‌گيرد اما مي‌تواند در يادگيري موثر باشد. براي تشويق فرزندتان به مطالعه از کامپيوتر هم کمک بگيريد. سايت‌هاي مربوط به کتاب‌هاي الکترونيکي مربوط به سن فرزندتان را شناسايي و فرزندتان را به استفاده و مطالعه آنها تشويق کنيد. بعضي سايت‌هاي مربوط به کتابخواني با تصاوير زيبا و جذاب يادگيري بچه‌ها را تقويت و برخي با برگزاري مسابقات، بچه‌ها را به کتابخواني علاقه‌مند مي‌کنند.

 

ضعف كتابخوانى از چیست؟

ضعف كتابخوانى در كتابخانه هاى بى بضاعت مدارس ريشه دارد. به عقيده كارشناسان تشويق به كتابخوانى و مطالعه كتب غيردرسى بايد در مدرسه اتفاق بيفتد، اين در حالى است كه ۶۰درصد مدارس كشور كتابخانه ندارند.

فضايى كه از تركيب دو واژه «كتابخانه مدرسه» در ذهن مجسم مى شود، چند قفسه خاك خورده است با كتاب هايى كه ظاهراً تاريخ مصرف آنها سال هاى قبل تمام شده و قفل هايى كه روى تك تك قف سه ها به نشانه دست زدن به كتاب ها فقط با اجازه مسئول كتابخانه مقدور است. شايد به نظر برسد اين فضاى ترسيم شده متعلق به سال ها و دهه هاى قبل باشد، اما ظاهراً گذشت دهه ها و سال ها نه قفل اين قفسه ها را گشوده و نه خاك لابه لاى صفحات كتاب هايمان را در كتابخانه هاى مدارس رُفته.

به گواه آن نيز بايد گفت: هم اكنون نه آمارى از سرانه مطالعه بين دانش آموزان در دست داريم و نه نيازسنجى كرده ايم كه چه كتابى را بايد با چه مضمون و محتوايى در دسترس بچه ها قرار دهيم. در شرايطى كه تقريباً ۶۰درصد مدارس كشور از وجود كتابخانه بى نصيب اند و كمتر از يك درصد كتابخانه هاى مدارس به دست كتابداران اداره مى شود، آن هم كتابدارانى كه بيشتر آنها فاقد مهارت و تخصص لازم اند، وضعيتى حاكم مى شود تا بى انگيزگى اغلب دانش آموزان را در حوزه كتاب و كتابخوانى شاهد باشيم.

هنوز كارى در زمينه كتابخانه هاى ديجيتالى نكرده ايم

دكتر «عليرضا شريفى» عضو پژوهشگاه تعليم و تربيت نيز در اين باره به «ايران» مى گويد: «نكته قابل تأمل در بحث كتاب و كتابخوانى اين است كه هنوز بخش عمده اى از مدارس ما فاقد كتابخانه اند. مدارسى هم كه كتابخانه دارند از فضاى فيزيكى مناسب و اتاق مطالعه كه از ملزومات ضرورى يك مدرسه است بى بهره اند. ضمن آن كه كتاب موجود در كتابخانه هاى مدارس تنوع و جذابيت لازم را ندارند، همچنين ساز و كارى كه براى آموزش در مدارس در پيش گرفته ايم تمركز محور است، به اين معنى كه كتب درسى در مركز آموزش ها قرار مى گيرد و معلم ناچار است كه فقط اطلاعات كتاب را به بچه ها انتقال دهد، بنابراين دست معلم و دانش آموز براى يافتن مطالب جديد پيرامون مباحث درسى بسته مى شود و خواه ناخواه كتاب غيردرسى كتابخانه نيز بدون طرفدار و خواننده باقى خواهد ماند.

وى خاطرنشان مى كند: «مطالعه كتب غيردرسى قاعدتاً بايد در مدرسه اتفاق بيفتد، اما برنامه فشرده درسى در مدارس ما عملاً وقت آزاد براى دانش آموز باقى نمى گذارد، ضمن آن كه در مدرسه نمى آموزيم كه مطالعه غيردرسى هم مى تواند بخشى از تكاليف درسى قلمداد شود، اين بى توجهى موجب مى شود بچه ها حتى در اوقات فراغت شان به سمت مطالعه كتاب نروند، البته اگر بخواهيم به نيازهاى امروز نسل دانش آموز توجه كنيم بايد از خلأ بزرگى در مدارس صحبت شود كه آن نبود كتابخانه ديجيتالى است.

 

مى توان گفت: در اين باره نظام آموزشى ما عملاً كارى انجام نداده است. بايد بدانيم كه بچه ها به فضاى مجازى علاقه زيادى نشان مى دهند كه مى توان از همين علاقه مندى بهره گرفت و كتاب هاى مورد نياز آنها را در چارچوب مجازى كه هزينه كمترى هم نياز دارد پاسخ داد. بنابراين همه اين عوامل در كنار هم موجب شده است كه سرانه مطالعه در بين دانش آموزان بسيار ناچيز تخمين زده شود.» محتواى كتابخانه ها با كتب درسى همسو مى شود

زهرا پناهى روا، معاون دفتر توسعه فعاليت هاى فرهنگى وزارت آموزش و پرورش در اين باره به «ايران» مى گويد: «براى انس و الفت بيشتر دانش آموزان بويژه دانش آموزان مقطع ابتدايى و همين طور مشاركت بيشتر معلمان در امر كتاب و كتابخوانى در سال تحصيلى جارى ۱۴هزار كتابخانه كلاسى در مدارس مقطع ابتدايى كشور ايجاد مى شود. ضمن آن كه ۸۵هزار كتابخانه كلاسى موجود نيز ساماندهى خواهد شد. همچنين محتواى كتابخانه ها با محتواى كتب درسى دانش آموزان همسو مى شود

وى همچنين از تخصيص اعتبار ۵ميليارد تومانى براى تجهيز كتابخانه هاى مدارس كشور خبر مى دهد و مى افزايد: در تفاهمنامه اى كه بزودى بين وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامى و همين طور وزارت آموزش و پرورش منعقد خواهد شد، كتابخانه هاى مدارس راهنمايى و متوسطه كشور تجهيز مى شود، ضمن آن كه در اين طرح اولويت با كتابخانه هاى مدارس شبانه روزى مناطق محروم كشور و مدارس شاهد خواهد بود.

البته شناسايى و تجليل از دانش آموزان مؤلف نيز يكى ديگر از طرح هايى است كه با هدف ترويج فرهنگ كتابخوانى در بين دانش آموزان اجرا مى شود. برهمين اساس، در هفته كتاب در همه استان هاى كشور از دانش آموزان صاحب تأليف تقدير خواهد شد. در همين باره به طور نمادين از ۴۰دانش آموز مؤلف در تهران تقدير مى شود

پناهى روا با اشاره به تجهيز كتابخانه هاى مدارس كشور به نرم افزار سامانه مديريت توضيح مى دهد: «همزمان با هفته كتاب ۳۰هزار مدرسه راهنمايى و متوسطه در مناطق مختلف كشور به نرم افزار سامانه مديريت كتابخانه مجهز مى شوند. با نصب اين نرم افزار مى توان در هر كتابخانه به طور جداگانه براى نخستين بار نياز دانش آموزان را در حوزه هاى مختلف سنجيد و براساس آن برنامه ريزى كرد

وى توسعه و تقويت كتابخانه هاى متمركز دانش آموزان را در سطح مناطق خاطرنشان مى كند و مى گويد: «در برخى از مناطق كشور همه مدارس به كتابخانه دسترسى ندارند بر همين اساس كتابخانه اى منطقه اى شكل مى گيرد تا دانش آموزان چند مدرسه به طور مشترك از آن استفاده كنند، اين مسئله بويژه در مناطق دورافتاده و محروم كشور بيشتر ديده مى شود، بر اين اساس يكى از طرح هايى كه در سال تحصيلى جارى با هدف ارتقاى فرهنگ كتاب و كتابخوانى در مدارس كشور اجرا مى شود تقويت كتابخانه هاى متمركز است.

همچنين طرح وجين كردن كتاب ها در برخى مناطق كشور اجرا نيز خواهد شد. در وجين كردن كتاب ها بسيارى از كتب قديمى فرسوده و غيرقابل استفاده از رده خارج و كتب نو جايگزين آن خواهد شد

۴هزار كتابدار براى ۴۱هزار كتابخانه

معاون دفتر توسعه فعاليت هاى فرهنگى آموزش و پرورش در پاسخ به اين سؤال كه چه تعداد از مدارس فاقد كتابخانه و كتابدار است، توضيح مى دهد: «يكى از مشكلات ما در حوزه كتاب و كتابخانه هاى مدارس كمبود شديد كتابداران باتجربه و متخصص و مجهز به علم روز است. در حال حاضر ۴۱هزار و ۳۸۶مدارس كشور داراى كتابخانه اند، به اين معنى كه فقط دانش آموزان ۴۱/۸۷درصد مدارس كشور به كتابخانه آموزشگاهى دسترسى دارند. ضمن آن براى ۴۱هزار و ۳۸۶كتابخانه در مدارس فقط ۴هزار و ۴۰۰كتابدار فعال هستند كه متأسفانه بيشتر آنها نيز فاقد تخصص لازم اند كه اين مسئله در ترغيب دانش آموزان به سمت و سوى كتابخوانى اثر نامطلوب بر جاى مى گذارد

وى مى افزايد: «در حال حاضر به ازاى هر دانش آموز ۳/۶۴كتاب در مدارس وجود دارد كه بايد اين ميزان افزايش يابد. بنابراين براى ايجاد انگيزه در دانش آموزان و براى افزايش سرانه مطالعه بايد علاوه بر تجهيز كتابخانه هاى آموزشگاهى، كتاب هاى آنها وجين شده و كتابداران فعال و متخصص در مدارس به كار گرفته شوند. ضمن آن كه ايجاد محيط شاد در كتابخانه ها رغبت حضور در كتابخانه و استفاده از آن را در بين بچه ها افزايش مى دهد كه بايد اين مسئله نيز مورد توجه جدى قرار گيرد.»

فوايد مطالعه و کتابخواني در کودکان و نوجوانان

حضرت علي عليه السلام ميفرمايد:“هرآن کس که با کتاب آرامش يابد،راحتي وآسايش از او سلب نمي گردد.”

چرا کودکان و نوجوانان بايد مطالعه کنند؟ حضرت علي عليه السلام ميفرمايد:“هرآن کس که با کتاب آرامش يابد،راحتي وآسايش از او سلب نمي گردد.”

انسان موجودي کمال گراست وبا سکون وسکوت سازگاري ندارد. او هميشه به دنبال راهي است که يک قدم پيش گذارد و گرهاي از مشکلات خود بگشايد. بنابراين او براي پيشرفت در عرصه هاي زندگي،احتياج به شناخت نسبتا کاملي از خود و جامعه دارد وبايد با گذشته وآينده ارتباط برقرار کند.

آيين مقدس اسلام ،فراگيري علم ودانش را عاملي براي رشد،پويايي و تعالي جامعه برشمرده است.از پيامبر عظيم الشان اسلام نيز روايت شده است: “هرکس در جستجوي دنياست،بايد دانش فرا گيرد و هرکس به آخرت دل بسته است،بايد از علم بهره گيردو هرکس دنيا وآخرت هردو را ميخواهد، باز هم گريزي از دانش آموزي ندارد.”ودر جاي ديگر ميفرمايد:“اگر روزي بر من بگذرد که در آن روز به علم ودانش من افزوده نشود،آنروز ، روز مبارکي نيست.”

با کتابخوب است که انسان شناخته مي شود،رشد مي کندوبراي حرکت آماده مي شود.

عادت به مطالعه و تاثير آن در کودکي ونوجواني پايدار است.

بسياري از دانشمندان وروانشناسان معتقدند که اساس وزيربناي شخصيت انسان در سالهاي اول زندگي پايه گذاري مي شود و آموخته هاي اين دوران،تاثير عميقي بر آينده ي زندگي فرد دارد.بنابراين اگر مطالب خواندني مفيد و سازنده در اختيار کودکان و نوجوانان قرار گيردو آنها از همان سنين کودکي به مطالعه عادت کنند،راه و رسم زندگي را خواهند آموخت و تحت تاثير داستانها و کتابهاي آموزنده،به رشد و تعالي خواهند رسيد ودر آينده نيز براي حل مشکلات خود از کتاب کمک خواهند گرفت.حضرت علي(ع) مي فرمايند:“بهترين چيزي که نوجوانان بايد ياد بگيرند سلسله کارهايي است که به هنگام بزرگسالي به آن نيازمند خواهند بود.”

آدمي براي داشتن يک زندگي سعادتمند،نيازمند بينش وآگاهي است و آموخته هاي دوران کودکي و نوجواني،مقدمه اي براي زندگي فرد است.کودکان راه زندگي سعادتمندانه فردا را امروز بايد بياموزند و در اين مسير،کتابخواني، چون چراغي فراراه آنهاست.

مطالعه ،راهي براي تقويت روحيه ديني کودکان و نوجوانان است.

گاهي والدين به دليل ناآگاهي و درک نادرستي که از مسائل ديني و مذهبي دارند،نمي توانند راهنماي خوبي براي کودکان و نوجوانان باشند.بنابر اين ممکن است در آموزش اين گونه مسائل دچار اشتباه شوند يا هرگز فرصت مناسبي براي آموزش اين مسائل نيابند.مطالعه کتابهاي ديني به کودک و نوجوان کمک مي کند تا به درک صحيحي از اين مسائل دست يابد و پيش از آن که دير شود به رشد و شکوفايي برسد.البته انتخاب کتابهاي مناسب و چگونگي مطالعه و برداشت کودک از مطالب آنها از حساسيت خاصي برخوردار است و به راهنمايي افراد آگاه نياز دارد.

مطالعه ي صحيح زمينه ساز تفکر و خلاقيت کودکان و نوجوانان است خواندن کتابها و داستانهاي مختلف موجب شکل گيري ارزشهاي گوناگون در ذهن کودک مي شود،حساسيت اورا رشد مي دهد و احترام به ديگران در او شکل مي گيرد.رضايتي که کودک از مطالعه به دست مي آورد او را متکي به خود بار خواهد آورد.سؤالاتي که بر اثر مطالعه براي کودک مطرح مي شود و مقايسه هايي که او بين مسائل مختلف مي کند، در مجموع موجب مي شود که او فردي خلاق بار بيايد.

با بهره گيري از تخيل که ضرورت اساسي خلاقيت است دنيايي بزرگ و پهناور در مقابل چشمان کودک گشوده مي شود و او قادر است آزادانه خيال پردازي کند.کودک در اين شرايط هرگز خود را محدود ومحبوس در حصار واقعيتها و امور مشهود نمي بيند.

مطالعه باعث پيشرفت تحصيلي است. مطالعه غير درسي،باعث بالا رفتن سطح فکر و فعال شدن ذهن کودکان و نوجوانان است.وقتي سطح فکر دانش آموزي بالا رفت و ذهن او فعال شد،امکان فراگيري درسهاي مدرسه برايش بهتر فراهم مي شود.يعني ذهن او آمادگي بيشتري را براي يادگيري رياضي،ادبيات،تاريخ و… خواهد داشت و اين مطلبي است که تجربه آن را بارها ثابت کرده است.

دانش آموزي که همگام با مطالعه درسي،به طور جدي به مطالعه کتابهاي غير درسي نيز مي پردازد،بدين وسيله:

داراي سطح فکرو انديشهاي وسيع مي شود.

ذهنش براي فراگيري فعالتر مي شود.

گنجينهي لغاتش کاملتر مي شود.

افقهاي جديدي پيش رويش باز مي گردد.

آمادگيش براي يادگيري درسهاي مدرسه بيشتر ميشود.

به صورت جديدتر وقويتر در راه کسب علم گام برمي دارد.

کتابخواني راهي براي شناخت الگوهاست.

کودکان و نوجوانان براي موفقيت در زندگي،به الگوهاي رفتاري نيازمندند.وجود حس همانند سازي در کودکان و نوجوانان و نياز آنها به الگوهاي رفتاري،ايجاب مي کند که به الگوهاي شايسته اي دسترسي داشته باشند تا بدين وسيله شخصيت و رفتار خود را تشکيل دهند.الگوهايي که به وسيله ي کتاب معرفي مي شوند،نقش مهمي را در شکل دادن به شخصيت کودکان و نوجوانان ايفا مي کنند.به لحاظ تاثيري که الگوهاي برجسته ي اخلاقي در شخصيت نوجوانان و جوانان دارد،مطالعه ي زندگينامه ي بزرگان و مشاهير و فرزانگان ميتواند بسيار مؤثر واقع شود.

آيا عادت به مطالعه امري اکتسابي است؟

عده اي از والدين و مربيان تصور مي کنند که عادت به مطالعه امري ذاتي و خصلتي است که تنها بعضي از افراد به دليل کنجکاوي،علاقه و…به آن روي مي آورند و ديگران نمي توانند اهل مطالعه باشند و شايد به همين دليل،هيچ گونه تلاشي براي ايجاد عادت به مطالعه در فرزندان خود انجام نمي دهند.

پژوهشهاي اخير در زمينه ي تعليم و تربيت ثابت کرده است که عادت به مطالعه يک امر اکتسابي است.يعني همان طور که يک کودک،خواندن و نوشتن را ياد مي گيرد،مي تواند مطالعه را هم بياموزد.پس بايد روش مطالعه را به او آموخت و او را به خواندن عادت داد.

اضافه کردن نظر


کد امنیتی
تازه سازی