مواد شوينده و تاثير آنها بر سلامت خانواده

پايگاه خبري تحليلي پاکسان نيوز: آنچه بايد در مورد مواد شوينده و تاثير آنها بر سلامت خانواده بدانيم
براي تاثير كامل ضدعفوني‌كننده بر روي ميكروب‌ها دستورالعمل‌هاي روي برچسب بايد به دقت به‌كار گرفته شوند.
همه ما دارا بودن برچسب براي هر محصول را يك امتياز مي‌دانيم اما اكثر اوقات متوجه مزاياي اطلاعات مندرج در آن نيستيم. به‌خصوص در مورد مواد شوينده كه لازم است با دقت بيشتري اطلاعات روي برچسب را بخوانيم تا بتوانيم تمامي اطلاعات مفيد لازم براي به‌كارگيري آن را كسب كرده و با طريقه مصرف آن آشنا شويم.
علاوه بر نام محصول كه به نام تجاري هر محصول اشاره دارد و نوع محصول كه بيانگر نحوه مصرف است اطلاعات ديگري بايد روي برچسب ماده شوينده نوشته شده باشد. مهم‌ترين آنها "طريقه مصرف"است كه جزئيات به‌كارگيري محصول به منظور حصول نتيجه مطلوب را بيان مي‌كند. به‌عنوان مثال اينكه اين محصول به چه مقدار بايد استفاده شود، براي چه سطح يا ظروفي به‌كار برده شود و براي چه سطوح يا ظروفي نبايد به‌كار رود. مواد تشكيل‌دهنده يا همان "فرمول تركيبي"هم مورد ديگري است كه ذكر مي‌شود. براي ضدعفوني‌كنند‌ه‌ها بايد تركيبات فعال آن فهرست شود. مورد مهم ديگر اطلاعات مربوط به ايمني است: اين مطالب معمولا پس از عبارت توجه، خطر، يا احتياطدرج شده‌اند و توصيه‌هايي راجع به اقدامات لازم در شرايط اضطراري دارند، كه لازم است آن را حتما بخوانيد. در مورد نحوه نگهداري و يا دور ريز مواد هم روي برچسب، اطلاعاتي موجود است كه ضروري است، مثلا عبارت: در جاي خشك و خنك نگهداري شود. يا <ظرف خالي را قبل از دور انداختن شستشو دهيد. مجموعه‌اي از اطلاعات در قسمت اطلاعات زيست محيطي نيز روي ظرف محصول ذكر مي‌شود كه اشاره به قابل بازيافت بودن ماده و ظرف آن دارد و اينكه آيا تركيبات از نوع ناپايدار در محيط هستند يا نه؟ وزن خالص يا حجم محصول طبق مقررات بايد روي آن درج شده باشد. در ضمن با خواندن نام، آدرس و تلفن سازنده خواهيد توانست در صورت نياز با سازنده تماس گرفته، مشكلات خود را مطرح كنيد.

توجه - توجه!
در برچسب محصول عبارات هشداردهنده از اهميت بالايي برخوردارند. اين عبارات با توجه به ميزان خطر به چند دسته تقسيم مي‌شوند: پر استفاده‌ترين عبارت توجهيا هشداراست و از مفهوم آنها چنين برمي‌آيد كه محصول مورد استفاده منجر به آسيب دائمي نمي‌شود، ليكن اقدامات كمكي اوليه ‌بايد همواره به‌كار گرفته شوند. در پاره‌اي موارد به دنبال تماس با ماده پاك‌كننده، چشم و پوست مي‌تواند دچار سوزش شده يا تاثيرات سويي از جمله سرگيجه و تهوع ناشي از بلع را به دنبال داشته باشد. اكثر شوينده‌هاي ماشين لباسشويي و ظرفشويي، برخي از ضدعفوني‌كننده‌ها از شوينده‌هاي چندمنظوره، چنين اثراتي از خود به جا مي‌گذارند. عبارت "خطر"نشان‌دهنده آن است كه تماس اتفاقي با محصول غليظ موجب آسيب دائمي بافت‌ها مي‌شود. مثلا خوردن بعضي از اين مواد صدمه جدي به محيط دهان‌، گلو و معده وارد مي‌آورد و يا برخي ديگر از اين مواد در صورت تماس، اشعه، حرارت و يا جرقه، مشتعل مي‌شوند. اين اخطار گاهي براي محصولات پرقدرت‌تر نظير شوينده‌هاي اجاق گاز و يا مجاري لوله‌هاي مسدود شده به‌كار مي‌رود. اكثر محصولات اين گروه داراي درب‌هايي هستند كه توسط كودكان قابل باز شدن نيستند. عبارت سميشديدترين نحوه اعلام خطر در مورد اثرات منفي يك محصول است و به ندرت بر روي شوينده‌هاي خانگي به چشم مي‌خورد. برخي مواد شيميايي قليايي مورد استفاده در ماشين مثل ضديخ‌ها از اين گروه هستند.

استفاده‌هاي خطرناك
گاهي عبارات مندرج خطرات و عواقب احتمالي خاصي كه در نتيجه استفاده عادي يا تماس ناخواسته (از جمله تماس با چشم يا بلع آن) رخ مي‌دهد را بيان مي‌كنند، مثلا عبارت سوزاننده پوست و چشميا قابل اشتعالنشان مي‌دهد كه اين محصول نبايد روي پوست و چشم پاشيده شود. همچنين در محل‌هاي گرم يا نزديك آتش قرار داده شود. بعضي عبارات طرز استفاده صحيح از محصول را بيان مي‌كنند مثلا اينكه <در مكان‌هاي داراي تهويه يا پنجره باز استفاده شودبه ما گوشزد مي‌كند، استنشاق گاز يا بخار متصاعد شده از اين محصول مي‌تواند به ريه و ساير مخاطات (دهان و بيني) ما صدمه بزند و در مورد سفيدكننده‌ها اغلب اين عبارت ذكر شده است: به دليل آزاد شدن گاز سمي با ساير مواد پاك‌كننده مخلوط نشودگاهي بعضي از خانم‌ها آن‌قدر نسبت به تميزي وسواس دارند كه فكر مي‌كنند اگر سفيدكننده و جرم‌گير و پودر شوينده را با هم مخلوط كنند، ديگر هيچ آلودگي در سطح مورد نظر باقي نخواهد ماند، غافل از اينكه تركيب اين مواد مي‌تواند هم براي سلامت انسان خطرناك باشد و هم به سطح مورد نظر آسيب وارد كند.
البته عبارت دور از دسترس كودكان نگهداري شودبر روي اغلب محصولات ديده مي‌شود اما باز هم گاهي پيش مي‌آيد كه كودكي دور از چشم والدين به سراغ يكي از اين مواد رفته و آن‌را خورده يا روي پوست و چشم خود ماليده است. بنابراين دستورالعمل‌ كمك‌هاي اوليه در موارد ضروري نيز درج مي‌شود: <اگر بلعيده شد آب بنوشيد و با پزشك تماس بگيريديا اگر در چشم پاشيده شد فورا با مقادير زيادي آب شستشو دهيدزماني كه مصرف محصول با خطراتي همراه است معمولا روي برچسب عبارت .از دستكش استفاده شودرا مي‌بينيد. گاهي هم به‌دليل قابل اشتعال بودن عبارت دور از حرارت تابش مستقيم آفتاب قرار دهيدرا روي محصول مي‌بينيد. در صورتي كه جمله: ظرف خالي را دوباره مورد استفاده قرار ندهيدروي محصول نوشته شود، حتما به آن عمل كنيد. همه اين جملات تنها براي ايمني و سلامت شماست.

پاكيزه كردن سطوح، با كدام ماده و به چه منظور
براي مبارزه كردن‌ با ميكروب‌ها كليدي‌ترين كار همانا تميز كردن مستمر سطوح محيط زندگي است. زماني كه كودكان پرتحرك و كنجكاوي را در پيرامون خود داريم، موضع تميز كردن روزمره سطح از اهميت خاصي برخوردار مي‌شود. در اين رابطه لازم‌است مواد تميز كننده مناسبي براي جلوگيري از انتشار بيماري‌هاي عفوني انتخاب شود. مواد متنوعي براي تميز نگهداشتن خانه يا محل كار در بازار موجود است كه هر يك از آنها براي نوع خاصي از فرايند تميز كردن طراحي و توليد شده‌اند. گاهي اوقات انتخاب يك ماده مناسب براي يك منظور خاص كمي دشوار به‌نظر مي‌رسد. بنابراين اجازه دهيد نگاهي داشته باشيم به دسته‌بندي و كاري كه اين مواد مي‌توانند انجام بدهند.
پاك‌كننده‌هاي دستشويي و وان حمام: معمولا كاربرد آنها در سينك دستشويي، وان و كاشي‌هاي حمام است و بسياري از آنها مي‌توانند ضدعفوني‌كننده نيز باشند.
ساينده‌ها: مواد تميزكننده ساينده كه گاهي ضدعفوني‌كننده نيز هستند.
ضدعفوني‌كننده‌ها: تنها مواد پاك‌كننده‌اي كه به‌صورت واقعي ميكروب‌ها را از بين مي‌برند. عبارت ضدعفوني‌كنندهبر روي برچسب اين محصولات بدين معناست كه در ساخت آنها مشخصه‌ها و ضوابط منطقه‌اي رعايت شده است. براي تاثير كامل ضدعفوني‌كننده بر روي ميكروب‌ها دستورالعمل‌هاي روي برچسب بايد به دقت به‌كار گرفته شوند. طريقه مصرفممكن است در محصولات مختلف، با هم متفاوت باشد.
‌‌‌سفيدكنند‌ه‌هاي كلردار: مواد سفيدكننده زماني تاثير واقعي خود را نشان مي‌دهند كه به طور صحيح مورد استفاده قرار گيرند. اين مواد نبايد با ساير پاك‌كننده‌ها به‌طور همزمان به‌كار برده شوند.
تميزكنند‌ه‌هاي مبلمان: اين مواد براي سطوح چوبي طراحي شده‌اند. شيشه‌پاك‌كن‌ها: به‌منظور شستشو و زدودن ذرات ريز گرد و خاك روي شيشه طراحي شده‌اند.
تميزكننده‌هاي توالت: براي تميز كردن سطح داخلي توالت استفاده مي‌شود. در اين دسته بسياري از تميزكننده‌ها مي‌توانند ضدعفوني‌كننده نيز باشند.

بايدها و نبايدها براي پيشگيري از مسموميت
در اينجا به پاره‌اي از راهنمايي‌هايي مي‌پردازيم كه با به‌كارگيري آنها مي‌توان به اين اطمينان رسيد كه تماس‌هاي ناخواسته (اتفاقي) با مواد پاك‌كننده‌ خطرناك رخ نخواهد داد.
مواد پاك‌كننده را دور از دسترس كودكان، دور از مواد غذايي و در مكان‌هايي نظير كمد يا كابينت داراي قفل نگهداري كنيد.
-
مواد پاك‌كننده را بدون كندن برچسب اختصاصي آنها در همان ظرف مخصوص خود نگهداري كنيد.
-
مواد پاك‌كننده‌ متفاوت طريقه‌هاي مصرف مختلف و كمك‌هاي اوليه گوناگوني را ممكن است دارا باشند، بنابراين برخورد يكسان در هر يك از مراحل مسموميت با انواع و اقسام پاك‌كننده‌ها مي‌تواند بسيار خطرناك باشد.
-
به هنگام بروز تماس اتفاقي با اين مواد، بايد اطلاعات دقيق شيميايي در اختيار افراد اورژانس يا پزشك مربوطه قرار گيرد تا اقدامات لازم نيز بر همان اساس صورت پذيرد.
-
تميز كردن سطوح مختلف را معمولا به زماني موكول كنيد كه كار زيادي براي انجام دادن نداشته باشيد، مثل وقتي كه كودكان حضور ندارند و خانه پرترافيك نيست!
-
پس از استفاده از مقدار لازم از ماده پاك كننده، مابقي آن را بلافاصله در محل خود قرار دهيد.
-
پيمانه مورد استفاده در يك ماده پاك‌كننده را بلافاصله و به منظور كاهش خطر، قبل از استفاده از ماده پاك‌كننده ديگر شستشو داده و خشك كنيد.
-
غالبا درب ظروف مواد پاك‌كننده طوري طراحي شده‌اند كه توسط كودكان امكان باز شدن نداشته باشند. با اين حال اطمينان از اين طراحي‌ها فقط زماني است كه قبلا درب مورد نظر به طور صحيح بسته شده باشد.
-
ظروف خالي مواد پاك‌كننده را بلافاصله و با رعايت موازين بهداشتي توام با ساير زباله‌ها دور بريزيد.
مواردي كه انجام ندادن آنها مورد تاكيد است به شرح زير است:
-
موارد پاك كننده را با هم مخلوط نكنيد. گاهي اوقات اختلاط چند ماده غيرخطرناك مي‌تواند منجر به توليد ماده خطرناك سوم شود.
-
مواد سفيد كننده كلردار را هرگز توام با مواد داراي آمونياك و ساير پاك‌كننده‌هاي اسيدي استفاده و مخلوط نكنيد، زيرا امكان ايجاد گازهاي خطرناك وجود دارد. (مواد داراي آمونياك نظير برخي از شيشه پاك‌كن‌ها و مواد مورد استفاده در ظرفشويي‌هاي ماشين ظرف‌شويي اتوماتيك، و مواد داراي اسيد نظير پاك‌كننده‌هاي توالت و جرم‌گيرها)
-
شخصي را كه سرگرم تميز كردن سطوح مختلف توسط پاك‌كننده‌هاست، دچار حواس پرتي و گيجي نكنيد.
-
هرگز سطل زباله محتوي مواد آغشته به پاك‌كننده‌هاي مختلف را به حال خود رها نكنيد. بلافاصله آنها را به ظرف ديگري انتقال دهيد. حضور كودكان كمتر از يكسال در محل مي‌تواند احتمال بروز مشكلات و مخاطات بعدي را افزايش دهد.

به هنگام تماس اتفاقي (ناخواسته) با مواد پاك‌كننده‌ چه بايد كرد؟
-
خونسردي خود را حفظ كنيد.
-
سريعا در پي آن باشيد كه كودك چه چيزي را بلعيده و يا به چشم يا پوستش پاشيده شده است. متعاقبا ظرف ماده پاك‌كننده را يافته و نحوه انجام اطلاعات اوليه مندرج بر روي برچسب را مطالعه كنيد. در غير اين صورت بدون فوت وقت با اورژانس تماس بگيريد.
اطلاعات زير را در رابطه با مواد پاك‌كننده به محض برقراري تماس با اورژانس در اختيار افراد مسئول قرار دهيد:
.1
نام تجاري و نام شركت توليدكننده
.2
نوع ماده
.3
مواد تشكيل‌دهنده تركيبات
.4
مقدار احتمالي كه توسط كودك بلعيده شده اگر بلعيده
.5
نحوه تماس از طريق بلع دهاني، تماس پوستي، ورود به چشم، مخاط بيني و...
.6
مدت زمان سپري شده از زمان تماس
.7
سن و وزن و ساير اطلاعات مربوط به فرد يا كودك مسموم
.8
شرايط سلامت و سوابق بيماري فرد يا كودك مسموم
.9
با دقت و جديت مراقب همه حركات و رفتارهاي فرد يا كودك مسموم باشيد و هرگونه تغيير قابل‌توجهي را به مسئولان اورژانس اعلام كنيد.
.10
در هر حال چنانچه تصميم به انتقال مصدوم به بيمارستان گرفتيد، ظرف ماده پاك‌كننده و نيز بخشي از پارچه يا وسائل آلوده به ماده قي شده را با خود به‌همراه ببريد