امروز یکشنبه ، ۹۸/۲/۱ - ۰۶:۵۲

نگاهی به مشکلات زیست‌محیطی استان آذربایجان‌شرقی؛

از تغییر اقلیم تا تخریب ارسباران

از تغییر اقلیم تا تخریب ارسباران پايگاه خبري تحليلي پاکسان نيوز: امروز محیط‌ زیست این استان مانند دیگر استان‌ها وضعیت مطلوبی ندارد. ارس به گفته شاهدان، نفس‌های آخر را می‌کشد. رودخانه‌ای که نه تنها مردم آذربایجان‌شرقی به آن وابسته هستند بلکه مردم اردبیل هم به شدت به حیات آن متکی هستند چراکه این رودخانه مهم ترین تأمین‌کننده آب استان اردبیل است. امروز آنچنان دچار آلودگی است که به خاطر آن بارها در مجلس جلسات مختلفی تشکیل شد. از ارس که بگذریم منطقه حفاظت‌شده ارسباران وجود دارد که اکوسیستمش به دلیل فعالیت‌های توسعه‌ای به شدت مورد تهدید قرار گرفته است. کاهش تنوع زیستی و شکار غیرمجاز و کاهش شدید گونه آهو و عقاب در این جنگل از موارد تخریب این منطقه خاص هستند که در هیاهوی طرح‌های عمرانی و توسعه محور این استان مغفول مانده‌اند.

آذربایجان شرقی از دیرباز از اهمیت ویژه‌ای نزد حکام برخوردار بوده است. دلیل این همه توجه به این منطقه، هم به دلیل مرزی‌بودن آن است و هم به دلیل فعالیت‌های سیاسی و اجتماعی که از قدیم این استان را در کانون تحولات تاریخی ایران قرار داده است. اما همیشه چیزی که در این میان گم می‌شد مسائل زیست‌محیطی این استان بوده است. گویی همه چیز در تاریخ این سرزمین پرفراز و نشیب شمال‌غربی کشور ذوب می‌شد. امروز محیط‌زیست این استان مانند دیگر استان‌ها وضعیت مطلوبی ندارد. ارس به گفته شاهدان، نفس‌های آخر را می‌کشد. رودخانه‌ای که نه تنها مردم آذربایجان‌شرقی به آن وابسته هستند بلکه مردم اردبیل هم به شدت به حیات آن متکی هستند چراکه این رودخانه مهم ترین تأمین‌کننده آب استان اردبیل است. امروز آنچنان دچار آلودگی است که به خاطر آن بارها در مجلس جلسات مختلفی تشکیل شد. از ارس که بگذریم منطقه حفاظت‌شده ارسباران وجود دارد که اکوسیستمش به دلیل فعالیت‌های توسعه‌ای به شدت مورد تهدید قرار گرفته است. کاهش تنوع زیستی و شکار غیرمجاز و کاهش شدید گونه آهو و عقاب در این جنگل از موارد تخریب این منطقه خاص هستند که در هیاهوی طرح‌های عمرانی و توسعه محور این استان مغفول مانده‌اند. لذا این هفته را به مشکلات و معضلات زیست‌محیطی آستانه آذربایجان‌شرقی اختصاص دادیم تا شاید روزی گرهی از مشکلات محیط‌زیست حساس این استان باز شود.

یکی از مشکلات زیست‌محیطی استان آذربایجان‌شرقی آلودگی رودخانه ارس توسط فاضلاب صنعتی کارخانجات ارمنستان است که در حاشیه مرزی ایران و ارمنستان به تعداد زیاد درحال فعالیت هستند. از اثرات این فعالیت، ریزش فاضلاب صنعتی این کارخانه‌ها به رودخانه ارس است. موضعی بسیار حساس که به گفته مجید رحمانی حتما باید با مستندات گفته شود. اگرچه این فعال محیط‌زیست بر نشانه‌های بارز این گونه فعالیت‌ها تأکید می‌کند ولی معتقد است برای این‌که هیچ شک و شبهه‌ای باقی نماند توضیح بیشتر آن بعد از مطالعات تخصصی روی این موضوع گفته شود. رودخانه ارس قضیه استان آذربایجان‌شرقی نیست بلکه وضع آن استان‌های دیگر نظیر آذربایجان‌غربی و اردبیل را هم تحت‌تأثیر قرار می‌دهد. رودخانه ارس به شکل نامحسوسی طی سال‌های گذشته به دلیل نشت فاضلاب صنعتی ارمنستان به آن به شدت آلوده شده است. این رودخانه در مسیرش درنهایت به دریای خزر می‌رسد بنابراین استان‌های شمالی هم از اثرات منفی زیست‌محیطی نشت فاضلاب صنعتی به این رودخانه در امان نیستند. همچنین ارمنستان نیروگاه اتمی دارد که خیلی نمی‌توان به آن اطمینان کرد و جزو خطرناکترین نیروگاه‌های اتمی دنیا محسوب می‌شود. به گفته بسیاری از کارشناسان این عرصه، فعالیت نیروگاه‌های اتمی و حرارتی کشور دوست و همسایه سبب بروز مشکلات زیست‌محیطی در منطقه مرزی و شهرهای اطراف شده است.

مجید رحمانی درخصوص حل این مشکل می‌گوید: اولا باید مطمئن شویم که چقدر این‌گونه فعالیت‌ها اثرات منفی زیست محیطی دارند. در مرحله بعد نیاز به ایجاد یک کمپین ملی و بین‌المللی داریم تا از آلودگی این رودخانه جلوگیری شود. مجید رحمانی ضمن انتقاد از سازمان محیط‌زیست تصریح می‌کند: متاسفانه هر وقت این سوال از خانم ابتکار پرسیده شده ایشان تنها به اقدام از طریق دیپلماسی خارجی به‌عنوان راه‌حل اشاره می‌کند.این یعنی این‌که هیچ اقدامی صورت نمی‌گیرد. چطور می‌شود رئیس یک سازمان حاکمیتی هیچ قدرتی نداشته باشد و در رابطه با مسائل محیط‌زیست کشورش تنها به دستگاه دیپلماسی تکیه کند. اما معصومه ابتکار در رابطه با این قضیه بارها دولت ارمنستان را متوجه این قضیه کرده تا هرچه سریع‌تر برای حل این مشکل راه‌حلی بیندیشد. فاضلاب نیروگاه اتمی و کارخانه آلومینیوم ارمنستان به گفته کمال‌الدین پیرموذن جزو عاملان آلودگی رودخانه ارس هستند که سلامت مرزنشینان را به شدت به خطر انداخته است.


جدای از آلودگی رودخانه ارس توسط صنایع کشور همسایه، فعالیت‌های صنعتی داخل مرز ایران هم مشکلات زیست‌محیطی زیادی را به وجود آورده است. پساب کارخانجات آذربایجان‌شرقی مانند سایر نقاط ایران بدون این‌که تصفیه شود وارد شبکه آبراهه‌ها و نهرهای استان می‌شود. به‌عنوان مثال فاضلاب شهرک صنعتی سلیمی تبریز مستقیما وارد رودخانه بسیار با اهمیت آجی چای می‌شود؛ رودخانه‌ای که تأمین‌کننده آب دریاچه ارومیه است. اگرچه ستاد احیای دریاچه ارومیه لایروبی این رودخانه را تا قسمتی انجام داده اما هیچ نشانه‌ای از وضع مطلوب این رودخانه دیده نشده است.


تبریز به غیر از فاضلابش از فعالیت نیروگاه حرارتی خود هم رنج می‌برد. نیروگاه حرارتی تبریز دوگانه‌سوز است هم سوخت گاز دارد و هم مازوت. در فصل سرما که پیک استفاده از گاز است سوخت این نیروگاه به مازوت تبدیل می‌شود بنابراین در دوماه دی و بهمن مردم تبریز و شهرستان‌های دیگر این استان به شدت آلودگی هوای ناشی از سوخت مازوت را حس می‌کنند. مازوت ماده‌ای به شدت خطرناک که برای سلامتی انسان‌ها بسیار مضر است ولی همچنان به‌عنوان سوخت در بیشتر نیروگاه‌ها استفاده می‌شود.


منبع: روزنامه شهروند

اضافه کردن نظر


کد امنیتی
تازه سازی